De bouw‑ en infrastructuurwereld evolueert snel. Waar de opdrachtgever vroeger een gedetailleerd bestek opstelde en de laagste prijs selecteerde, verschuift de markt naar prestatiebestekken en geïntegreerde contracten. In een prestatiebestek beschrijf je het gewenste resultaat in plaats van elke technische stap, en laat je het aan de opdrachtnemer om daar invulling aan te geven. De voordelen zijn duidelijk: betere samenwerking tussen ontwerp en uitvoering, ruimte voor innovatie en minder faalkosten. Toch loopt het niet altijd goed.
Risico’s verschuiven naar voren
In design‑build‑ en DBFM‑projecten neemt de opdrachtnemer niet alleen het ontwerp, maar ook de financiering, het onderhoud en soms zelfs de exploitatie op zich. Dat geeft vrijheid, maar verschuift ook het risico. De World‑Bank benadrukt dat risico’s moeten worden toebedeeld aan de partij die ze het best kan beheersen. In de praktijk dragen aannemers vaak onbekende bodemrisico’s, vertragingsrisico’s of veranderende regelgeving. Banken zijn bovendien risicomijdend en stellen strenge voorwaarden. Ze schakelen daarom een Lenders’ Technical Advisor in die vooraf en tijdens de bouw due‑diligence uitvoert. Onvoldoende voorbereiding kan leiden tot hoge financieringskosten of weigering.
Kostoverschrijdingen en faalkosten blijven bestaan
Ondanks de beloftes kampen vele projecten nog steeds met budgetoverschrijdingen. Een studie naar infrastructuurprojecten toonde dat 60% van de onderzochte projecten extra kosten maakte. Bij DBFM‑projecten bleef de gemiddelde overschrijding beperkt tot 8 %, met zelfs onderschrijdingen in sommige gevallen. Ter vergelijking: design‑&‑constructprojecten overschreden gemiddeld 13%. De boodschap is duidelijk: geïntegreerde contracten kunnen beter presteren, maar enkel bij een goede voorbereiding en risico‑beheer. Zonder coördinatie blijven faalkosten een pijnpunt; onderzoek uit de bouwsector toonde faalkosten van gemiddeld 9,8% van de omzet.
Hoe bereid je je voor?
Bedrijven die met moderne contracten willen meedoen, moeten intern de juiste disciplines organiseren. Start met een grondige lezing van het prestatiebestek en stel een risicoregister op. Bepaal welke risico’s je accepteert en welke je contractueel wilt opvangen. Raadpleeg technische adviseurs en financierders tijdig, zodat je weet welke garanties en rapporten nodig zijn. Bouw daarnaast een multidisciplinair team van ontwerpers, juristen en contractbeheerders dat het project van bidfase tot exploitatie opvolgt.
EBP als partner voor geïntegreerde contracten
EBP helpt bedrijven door de juiste projecten te selecteren en de complexiteit van geïntegreerde contracten te ontleden. Het platform laat je filteren op contracttype – van traditionele tot DBFM-projecten – en koppelt elk dossier aan de juiste risico-allocatie. Via EBP kun je alle vragen en antwoorden aan de opdrachtgever registreren en deadlines voor ontwerp, financiering en beschikbaarheid bewaken. Door een risicoregister op te bouwen en rapporten van Lenders’ Technical Advisors te integreren, verhoog je je slaagkans. Wie nu investeert in digitale ondersteuning en kennis, plukt de vruchten: lagere faalkosten, betere prijsvorming en duurzame klantrelaties.
Lees het volledige interview met advocaat Bob Martens in Bouwkroniek en ontdek meer tips over moderne contractformules.
